wikipedia

De rooms-katholieke kerk in Rorac in de jaren (1903-1905) dat pater Dortants daar werkzaam was.

De verlaten plantage Rorac werd bevolkt door de nazaten van weggelopen slaven die zich vóór de afschaffing van de slavernij in de bossen tussen de Surinamerivier en de Commewijne schuilhielden. Na de emancipatie in 1863 besloot deze groep van circa tweehonderd weggelopen slaven niet langer in het moeilijk toegankelijke oerwoud (in het kamp van Broos & Kaliko) te blijven. De groep stond onder leiding van de broers Broos en Kaliko.

De twee belangrijkste families uit Rorac waren de families Landveld en Babel (de voetballer Ryan Babel van Ajax is hier een nazaat van). De katholieke missionarissen van Groot Chatillon bezochten regelmatig de zogenaamde Brooskampers. In oktober 1891 werd door apostolisch-vicaris Wulfingh een katholiek kerkje ingewijd.

Het was een houten kerkje waarvan het dak bestond uit pinabladeren. In deze kerk van St. Jan Baptist op Rorac werkte pater Dortants. In 1898 openden de paters een schooltje op Rorac. In 1900 werd er een volledig houten kerk gebouwd waarvan een prachtige foto bewaard is gebleven. De paters noteerden trouw het kerkbezoek.

De Heilige Mis werd één keer per maand in de kerk van Rorac opgedragen. Gemiddeld werd deze door zo´n 65 mensen bijgewoond waarvan er dertig ter communie gingen.

Er is in die tijd een afspraak gemaakt tussen broos en gouverneur van lansbergen.De afspraak was dat de broosnegers op de bijde plantages rorac en klaverblad mochten wonen, hun kamp te agata kondre moesten afbreken En in ruil voor de bijde plantages moesten zij geen aanvallen meer uitvoeren . Het was een zeer militante groep. Aangezien de periode staatstoezicht aanbrak konden de holandse boeren zich geen verliezen veroorloven De mensen hebben allereerst achter plantage klaverblad gewoond , omdat zij de overheid niet vertrouwden Het was toen bijzonder moeilijk om ze te christenen (bekeren tot het christendom)  Later zijn ze op klaverblad en rorac gaan wonen ongeveer 1874

Susanna Du Plessis

Susanna Du Plessis is één van de wreedste meesteressen geweest. Zij was getrouwd met Salomon Du Plessis en later met Frederik Cornelis Stolkert, van wie ze scheidde. Na de scheiding met Stolkert was Sussana Du Plessis de matraisse van de toenmalige Gouverneur Wichers. Dit was een van de tekenen waarom zij dacht dat ze alles mocht.

Wat ook bekend is van haar, is dat zij op de Surinamerivier met haar slavinnen ging varen en dat een baby van een van de slavinnen bleef huilen. Na twee keer waarschuwen dat de baby stil moest blijven nam ze het kind en dompelde deze in het water van de rivier. Ze gaf de baby terug aan de moeder en die ” als je haar niet stil kan krijgen is ze nu voorgoed stil!”

Susanna Du Plessis had een plantage aan de Commewijnerivier. De was plantage Mon Plaisir. Aan de overkant was er een plantage de Goede Vriendschap van de heer N.J. van Bagghen. Ze kreeg ruzie met die vrouw van de Goede Vriendschap en veranderde de naam van haar plantage in Nijd en Spijt.

Alida was een heel mooie slavin en haar meester werd verliefd op haar. Omdat de meester meer van Alida hield, sneed Sussana Du Plessis haar borst. De borst werd op een bord aan tafel aan de meester opgedoekt met de woorden ” als je dit zo lekker vind mag je het nu zelfs ook op eten!”

Op de foto ziet u het huis van Susanna Duplessi op de hoek van het plein en de Tamarindelaan tegenover het Presidentieel Paleis. Deze is in 1750 gebouwd. Vanaf 1783 werd het bewoond door haar. Susanna overleed in 1795 en werd begraven op de befraafplaats de oude Oranjetuin, waar ook haar moeder en haar eerste echtgenoot lagen. De test op haar grafsteen had zij zelfs opgesteld: ‘Eindelijk ben ik tot rust gekomen’.

Haar grafsteen ligt sinds 1835 ingemetseld in de vloer van de Hervormde Kerk in Paramaribo.
Van 1783-1795: Gewoond door Sussana Du Plessis
1796-1949: De Secretarie
Na 1949: Ministerie van Binnenlandse Zaken 2002
Heden: Het Milieu Huis (NIMOS)

Eenheid in verscheidenheid

Laten wij onze eigen mensen leren waarderen, in alle glorie” en “Laten wij onze vlag, de mooiste vlag, de vlag van Suriname, waarderen

De Surinaamse dichter Prevo laat de harten van vele Surinamers sneller kloppen. Previen Sewnath, zoals de dichter in echt heet, deelt op Facebook een indrukwekkende video over de eenheid en onderlinge verbondenheid en diversiteit van de Surinaamse bevolking.

In het filmpje ‘Suriname, land van diversiteit’ komen alle culturen en religies voorbij die Suriname rijk is. Over mooie en confronterende beelden met bijpassende muziek dicht Prevo confronterende woorden. “Suriname,waar de suikermolens wentelden voor Europa. Zoveel bloed is gevallen op uw lichaam. Suriname, tranen van me broeders en zusters uit Afrika, India en Indonesië. De trieste geschiedenis van Mama Sranan wil ik nimmer beleven.”

De in Paramaribo geboren Prevo roept in zijn gedicht eveneens op tot waardering van land en mens. “Laten wij onze eigen mensen leren waarderen, in alle glorie” en “Laten wij onze vlag, de mooiste vlag, de vlag van Suriname, waarderen.”

Veel mensen reageren positief en aangedaan op de video. “Kreeg hier wel kippenvel”, schrijft Shariza O Darson in een reactie.

Geboren op 5-11-1949 in Moengo – overleden Paramaribo 27-4-2017 – Begraven op de begraafplaats Hodie Mihi Cras Tibi aan de Dr. Sophie Redmondstraat in Paramaribo

Meester-beeldhouwer George Barron, dit jaar overleden op 67-jarige leeftijd, was tussen zijn twintigste en dertigste het actiefst. In de openbare ruimte herinneren twee beelden in het rijststadje Wageningen aan zijn meesterschap.

Het metershoge beeld Alida maakte hij in 1973 ter ere van 110 jaar afschaffing slavernij. Vlak daarna kreeg hij de opdracht een beeld te maken vanwege een jubileum van het toen bloeiende modelbedrijf Stichting Machinale Landbouw (SML) te Wageningen.

Dat laatste werd een vier meter hoog abstract beeld van bauxietcement, geboetseerd op een skelet van ijzer, dat centraal op het pleintje van het dorp staat. George Barron organiseerde toen ook een solotentoonstelling van wat kleinere beelden in het toen keurige, actieve, pas geopende Cultureel Centrum Nickerie.

George Barron werd net als zijn jongere broer, de schrijver/dichter Gerrit Barron, geboren te Moengo, in een arbeidersgezin met ouders die als hobby’s verhalen vertellen, zingen en toneelspelen op verdienstelijke wijze bedreven.

Verder werd de kinderen Barron van jongs af geleerd flink de handen uit de mouwen te steken, zodanig dat spelen er soms bij in schoot. Vooral George en Gerrit hebben hun jeugd als een leerschool ervaren om ondernemers te worden die met een tomeloze energie werkten. George Barron is achtereenvolgens een redelijk succesvolle beeldhouwer, wintitherapeut in Suriname en Nederland en projectontwikkelaar in Suriname geweest.

In 1984 werd er in Amsterdam, aan de Brouwersgracht een centrum voor winti-therapie geopend onder de naam Hakwatimba. De leider van de organisatie is een jonge man, George Barron, die zegt eigenlijk niet met winti te zijn opgegroeid. Pas later is hij zich op de cultureIe erfenis gaan bezinnen. Hij heeft een zekere scholing gehad, doorliep de MULO in Suriname en heeft verschillende invloeden ondergaan, onder andere van Transcendente Meditatie.

Hij heeft deze op een persoonlijke manier verwerkt, en het resultaat is een hoogst gevarieerde assemblage van cultuurelementen. Hij vertelt dat hij, voor de onderneming van start ging, een offer aan de Goon Mama, de Moeder Aarde van Amsterdam heeft gebracht, en daarnaast spreekt hij over minder traditionele elementen: vibraties en dergelijke krachten.

Hij meent zelf een synthese te hebben gevonden; als kern ziet hij dat het hier om een natuurreligie gaat. De natuur moet men altijd dienen, op straffe van allerlei onheil. Hij werkt veel met kruiden, die vers worden geïmporteerd uit Suriname.

Daar heeft hij een eigen kwekerij. Overigens is hij van mening dat niet de hele reeks van geesten uit het traditionele pantheon afzonderlijk behoeft te worden behandeld, want alle ziekmakende geesten komen, naar zijn inzicht, via de voorouders. genezingsritueel.

Joost Jansen werd op 18 december 1930 (1930 – 2017) geboren in Commewijne op de plantage Peperpot waarvan zijn grootvader en daarna zijn vader directeur waren. Na een bijzonder fijne jeugd op de plantage, vertrok hij in 1947 voor verdere studie naar Nederland. In 1950 begon hij met zijn studie mijnbouwkunde aan de Technische Universiteit Delft. Daar leerde hij Flory kennen, trad in 1956 in het huwelijk met haar en na afronding van de studie keerde hij met haar terug naar zijn geboorteland in 1958.

Daar trad hij meteen als veldgeoloog in dienst van de Geologisch Mijnbouwkundige Dienst (GMD) van Suriname. Zijn grote passie was het veldwerk in het oerwoud waar hij wel 220 dagen per jaar verbleef. Hij hield van de verkenningstochten met de veldploegen en genoot van de avonden in het kamp als de arbeiders rondom het kampvuur samenkwamen en hun verhalen vertelden. Dan voelde hij zich pas thuis. Het is tijdens een van deze veldwerken dat onder zijn leiding de bauxietvoorkomens van het Bakhuisgebergte zijn ontdekt.

In 1966 ging Joost werken bij de geologische dienst van Suralco. Deze maatschappij was juist bezig met een grootschalig exploratieprogramma in het Nassau- en Lelygebergte, maar ook de Oostelijke kustvlakte en het gebied rondom Lelydorp-Onverdacht werden systematisch afgeboord.

Zelf heeft Joost ook drie jaren op Moengo gewoond met zijn gezin. Hij ontwikkelde zich ook tot een van de beste bauxietgeologen van het land. De bauxietexploratie voerde Joost wederom door zijn geliefde oerwoud waar hij zijn grote kennis van flora en fauna kon uitbreiden.

In zijn vrije tijd trok hij vaak met zijn goede vriend Frans Bubberman (toenmalig hoofd van LBB) erop uit om diverse archeologische opsporingen te doen.

Na de exploratiewerkzaamheden kreeg Joost de leiding over het plannen en bewaken van de verschillende mijnbouwactiviteiten van Suralco in Lelydorp en Moengo. Met name de begraven bauxietafzettingen van Lelydorp vereisten de gecompliceerde inzet van grote machines zoals de 1350 dragline en slurryfier om de bedekkende lagen te verwijderen.

Het Alcoa management in Pittsburgh raadpleegde hem veelvuldig vanwege zijn grote kennis en kunde. In deze functie is hij enige jaren mijn leidinggevende geweest toen ik ook werkzaam was bij Suralco. Hij was een bijzonder plezierige baas, vol met allerlei tori’s uit het binnenland en ik heb heel veel van hem kunnen leren.

In 1990 is Joost met Flory naar Jamaica verhuisd waar hij werkzaam was bij Jamalco, een Jamaicaans bauxietbedrijf. Natuurlijk miste hij het Surinaamse oerwoud heel erg, maar vanwege zijn avontuurlijke geest schafte hij een zeewaardig zeiljacht aan waarmee hij tochten rondom Jamaica en de Bahama’s ondernam.

Ir Joost Janssen is op 24 oktober 2017 in Nederland overleden. Hij was in leven één van de voornaamste mijnbouwkundigen/geologen in de bauxietindustrie van Suriname.

De man die het Surinaamse oerwoud wist te doorgronden.

Frans Bubberman overleed 15 mei op 90-jarige leeftijd. (1929-2019)

Op 14 januari 1945 wordt de Schiedamse familie Bubberman, man, vrouw, twee zoons en een dochter plotseling gearresteerd en afgevoerd naar de strafgevangenis in Scheveningen, bijgenaamd het Oranje Hotel. Zoon Ary Bubberman heeft voor het verzet wapens verborgen. Hij wordt samen met zijn vader en broer Frans op de trein gezet naar het concentratiekamp Neuengamme. Frans, 17 jaar oud, weet onderweg vlak voor de Duitse grens uit de rijdende trein te springen, de duisternis in.

Vier nachten lang had hij door bezet Nederland gelopen, terug naar zijn moeder. Wat er van zijn medespringers was geworden, of ze hun sprong überhaupt hadden overleefd – hij had geen idee. Na de oorlog bleken vader en de oudste zoon Bubberman in het kamp omgekomen.

En de jonge Bubberman was blijven lopen, maar nu in de onmetelijke Surinaamse jungle, waar hij na zijn Wageningse studie was gaan werken.
Bubberman ging tropische bosbouw studeren in Wageningen.

In Suriname kreeg hij een baan als houtvester bij ’s-Lands Bosbeheer (LBB). Door middel van intensief veldwerk ontwikkelde hij een methode om het waardevolle schilfhoutsoort baboen via luchtfoto’s op te sporen. Ook lukte het hem op grond van de vegetatie plekken te ontdekken in de enorme oerwouden die ooit bewoond waren.

In 1964 werd hij benoemd tot hoofd van het LBB. ‘Hij werd een groot kenner van het tropisch oerwoud en verrichte pionierswerk op het gebied van archeologie en cartografie van Suriname’, zegt Hillebrand Ehrenburg, die zelf jarenlang in Suriname werkte en nu een boek schrijft over de infrastructuur van het land. In totaal werd onder Bubbermans leiding 1.500 kilometer aan ontsluitingswegen en oeververbindingen over de vele rivieren aangelegd.

Bubberman was vaak gekleed in kuitlaarzen. Voor Bubberman waren deze schoenen functioneel, omdat ze makkaslang bestendig waren. Hij is het meest bekend geworden als bosbeheerder en als de controleur van het natuurpark Blaka Watra, waarbinnen de toenmalige premier Pengel zijn buitenverblijf had laten opzetten. Ook betrokken bij het natuurpark Browns-berg en heeft dat jaren ook zien beheren volgens regels van natuur behoud. Bubberman, Molgo en vader Haukes sr., hebben de weg naar Amotopo aangelegd.

Tijdens zijn jarenlange dienstperiode als houtvester, was hij niet zelden in het binnenland en werd daarbij veelal vergezeld van zijn grote vriend Eduard Molgo. Bubberman was ook een ervaren woudloper en samen met Molgo waren zij de bruggenbouwers uit de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw.

In een gedenkboek uitgegeven ter gelegenheid van 50 jaar ministerie van Opbouw thans ministerie van Natuurlijke Hulpbronnen, werd er ook een bladzijde aan deze bijzondere man die zielsveel van Suriname en vooral ons bos hield, gewijd.
Het volgende werd vanwege het voormelde departement over Bubberman opgetekend: Doelmatig bosbeheer en verantwoorde bosexploitatie vormen de grondslagen voor de benutting van de bossen in een ontwikkelingsland. Bij dit bosgebruik spelen bosinventarisatie (om te weten wat er is) en bosontsluiting (om het gevonden bos te kunnen bereiken) een onmisbare rol.
Dit zijn bij uitstek de werkterreinen in Suriname waarop ir. Frans Bubberman onuitwisbare sporen heeft nagelaten en waarvoor hij ook zijn sporen heeft verdiend. Ir. Frans Bubberman komt in 1957 als houtvester in dienst van de Dienst ’s Lands Bosbeheer.

In die periode wordt net de eerste ronde van de nationale bosinventarisaties afgesloten (1949-1959). De jonge houtvester Bubberman krijgt de opdracht om de inventarisatie af te ronden. Door middel van intensief veldwerk ontwikkelt hij een methode om de waardevolle schilhoutsoort Baboen te identificeren op luchtfoto’s waarna intensieve kartering van de Baboen zwampgebieden volgt.
Deze bosinventarisatie voert hem naar tal van onbewoonde gebieden, waarbij hij gegrepen wordt door de grootsheid van de Surinaamse natuur. Op deze tochten komen ook op de meest onverwachte plaatsen sporen van menselijke bewoning aan het licht. De luchtfoto interpretatie die aan terrestrische exploratie en ontsluiting vooraf gaat, vestigt ook zijn aandacht op vreemde structuren, afwijkende vegetatie die slechts door vroegere menselijke invloeden is te verklaren. Zo wekt zijn professionele werk bij hem ook belangstelling voor de archeologie en voor natuurbescherming op.

Door zijn wijze van inzet, raken zijn werk en zijn liefhebberijen steeds meer met elkaar verweven, waardoor ‘Bubberman’s Lands Bosbeheer’, ‘Bubberman / Bosontsluiting en Wegenbouw’ en Bubberman/Archeologie’ onafscheidelijke begrippen van elkaar zijn geworden in de Surinaamse samenleving.

In 1964 wordt ir. Frans Bubberman definitief benoemd tot hoofd van de Dienst ’s Lands Bosbeheer. In de hoedanigheid van hoofd van ’s Lands Bosbeheer, raakte hij ook actief betrokken in de werkzaamheden van vele overheidscommissies, stuurgroepen, adviesraden en dergelijke. Hij heeft bijzonder veel werk verzet in de stuurgroep die belast is met de voorbereiding van de spoorlijn in West-Suriname, de milieustudiegroep Kabalebo-Apoera en de begeleiding van West-Suriname projecten in het algemeen.
Naast zijn werk als diensthoofd van de Dienst ’s Lands Bosbeheer en zijn bijzondere bemoeienis met Bosbeheer en Bostoezicht, heeft hij zich vooral in de jaren 1967 toegelegd op het tot stand brengen van diverse thans internationaal bekende Surinaamse natuurreservaten. Ten slotte heeft hij zich door de jaren heen laten kennen als een ijverig publicist die de resultaten van het beleid van het ministerie altijd op boeiende wijze aan het publiek wist te presenteren.

Plantage Zoelen was een koffieplantage aan de Commewijnerivier in het district Commewijne in Suriname. Zij lag rechts bij het opvaren, stroomafwaarts naast plantage Voorburg en stroomopwaarts naast plantage A la bonne heure.

De plantage werd in 1749 aangelegd door Willem Hendrik Pieck en Constantinus Gerardus Nobel. Pieck was baron van Zoelen en Brakel, Heer van Aldenhaag, Munnikenland en Enspijk en ambtman van Beesd en Rhenoy. In 1732 was hij met Johanna van Aerssen gehuwd, een dochter van François van Aerssen van Sommelsdijck en kleindochter van Cornelis van Aerssen van Sommelsdijck, de gouverneur van Suriname.

Nobel was koopman in Amsterdam en familie van Geertuida Nobel, de eigenares van Geertruidenberg en Pieter Contantijn Nobel die in 1774 de tegenovergelegen plantage Rust en Werk kocht.

De plantage was bij aanleg 2 keer zo groot als de meeste andere plantages in dit gebied. In 1768 was de plantage in bezit van Sigismund Vincent Lodewijk Gustaaf Koenen. Hij was twee jaar eerder in Suriname aangekomen en een jaar later getrouwd met Johanna Dieulefit.

Hij werd Raadsheer van het Hof van Civiele Justitie. Na zijn overlijden in 1772 verkocht Johanna de plantage in 1778 aan Jean Nepveu die de plantage overdroeg aan zijn dochter Martha Johanna, echtgenote van Jean Daniel de Meinertzhagen. Na zijn overlijden in 1782 ging Martha Johanna terug naar Nederland en hertrouwde in 1794 met Cornelis Karsseboom, oud raadfiscaal van Suriname. In 1790 werd de plantage uitgebreid met 10 kettingen in de breedte. Omstreeks 1817 werd de plantage omgezet tot een suikerrietplantage. Door de uitputting van de bodem was de grond niet meer geschikt voor de teelt van koffie.

In 1838 verkocht de familie De Meinertzhagen de plantage aan Gustav Nicolaus Linck, afkomstig uit Hamburg. George Nicolas Linck was één van de grootste plantage-administrateurs in Suriname. Linck beheerde in 1821 13 plantages waarvan 6 van hemzelf. Hij was administrateur van de firma Insinger en Co. Deze firma was eigenaar van daartoe opgerichte negotiaties, die onder andere katoen-, suiker en cacaoplantages omvatten.

De plantages stonden ter plaatse onder beheer van administrateurs zoals onder anderen Q.G. Pichot, Linck en J.W.H. Kleine. De directeur Jacques Louis Guicherit werd in 1842 ontslagen. Dit was op andere plantages ook al gebeurd vanwege conflicten met de slavenmachten. Ook in 1854 gebeurde dit weer als directeur van Nieuw Grond.

Na het overlijden van Linck werd de firma eigenaar van de plantage. Ook de plantages Nieuw Grond, Wederzorg, Anna Catharina en Charlottenburg waren eigendom van deze firma.

In 1850 kocht de Amsterdamse koopman Gijsbert Christiaan Bosch Reitz de plantage. Hij was toen al eigenaar van de naastliggende plantage Geertruidenberg.

Na de emancipatie in 1863 en de daaropvolgende 10 jaar van staatstoezicht verschenen in 1873 de eerste werknemers uit Brits-Indië. De ruime meerderheid van de Javaanse contractarbeiders werden na hun aankomst te werk gesteld op de plantages Mariënburg en Zoelen. De naamgeving van plantage Zoelen wordt door de Javanen gekoesterd met de betekenisverwante naam uit Nederlands-Indië, namelijk de plaats Solo uit Midden-Java.

Vanaf 1882 werd de plantage opgenomen in de Landbouw Maatschappij Commewijne, een onderneming die was opgericht door Jean Philippe Bosch Reitz, de zoon van Gijsbert Christiaan. Het bedrijf leverde suikerriet aan de nieuwe centraalfabriek van de Nederlandse Handel-Maatschappij te Mariënburg. In 1889 zijn de aandelen overgenomen door de Nederlandse Handel-Maatschappij en ging de plantage op in Mariënburg.