Oude bioscopen

← Terug

Oude bioscopen

Eén van de eerste filmvoorstellingen van Suriname vond in 1899 plaats in theater Thalia. In oude advertenties krijg je een aardig beeld van wat er zoal vertoond werd in daarop volgende jaren. Dat waren bijvoorbeeld opnames van nieuwsfeiten, zoals koninklijke bezoeken, tentoonstellingen, rampen, etc. Daarnaast waren er korte speelfilms, zowel voor kinderen en volwassenen. En ook de enigszins “ondeugende” films ontbraken niet, al werden die dan wel weer verpakt in een moraliserend jasje.

Het bleef niet bij het ene theater. In 1912 kwamen er nog drie bij: Theater Sheurle, de Cinema Pathé Frères (later verhuisd naar de Domineestraat als Bioscoop Bellevue) en de Hollands-Amerikaanse Bioscoop.
Verdere uitbreiding volgde.

Tussen 1950 en 1970 maakte de bioscoop in Suriname een wezenlijk onderdeel uit van het uitgaansleven. In deze periode kende Suriname meer dan 30 bioscopen. De meeste waren gevestigd in en om de nabijheid van Paramaribo. De bekendste bioscopen van die tijd waren: Theater Star, Luxor, Bellevue, Tower, Lincoln, Jassodra en De Paarl.
Ook in de districten waren er in het verleden al een aantal bioscopen. Bekend waren o.a. Theater Ansoe in Meerzorg, de Bioscoop in Moengo en in Nieuw Nickerie het Volkstheater en het Juliana theater.

 

Niet iedereen was tevreden over de kwaliteit van de verschillende accommodaties, getuige dit artikel in de Vrije Stem uit 1978.
“KRITIEK OP BIOSCOOPEXPLOITANTEN NEEMT TOE!
Bioscoopbezoekers zijn niet te spreken over de accommodatie in verschillende bioscopen in en rond Paramaribo. In theater Empire zakken iedere avond een paar mensen door hun stoel. In andere bioscopen zijn behalve kakkerlakken ook ratten gesignaleerd. Bezoekers van Star en Tower klagen steen en been over de toiletten, die al enige tijd onverzorgd blijven.”

 

Met komst van nieuwe media verdwenen in de tweede helft van de vorige eeuw de meeste oude bioscopen. De laatste bioscopen die rond 1990 verdwenen waren Tower, Bellevue en Star (als laatste in 1999).
Maar ondanks dat ze verdwenen zijn, vind je nog steeds op internet talloze verhalen over belevenissen rond en in die bioscopen, melancholiek, romantisch en vaak ook een tikkeltje ondeugend.

Hieronder zo’n op internet gevonden verhaal over de Tower.
“Side, wil je nog een mooie herinnering?
Ik behoorde tot de groep wakkamangs, die ervan hield een stalleskaartje te kopen om helemaal vooraan te gaan zitten. De drie eerste rijen van Tower waren voor en van ons. Het filmdoek van Tower was even breed als de zaal. Als je naar de film keek was het net een tenniswedstrijd .

 

Je moest steeds van links naar rechts kijken. Maar ja, daar kwamen wij niet voor. Wij wilden altijd herrie trappen in een bioscoop. Zodra het donker werd en de film brak scholden we de operator uit.
Ja in het donker was je sterk. Niemand kon je zien. De operator op zijn beurt wilde ons een loer terugdraaien en het lukte.
Op een avond zaten we zoals gebruikelijk op de eerste drie rijen van stalles en kregen wat reclamefilmpjes te zien. Op zich nog niks aan de hand. Op gegeven moment kregen wij een reclamefilmpje te zien over een voetbalwedstrijd. Een van de voetballende jongens trapte de bal naar de camera. Het effect op ons was dat de bal steeds groter, groter, groter en groter werd. Zo groot zelfs als het filmdoek. Eén van die wakkamangs gilde: Dok! Het gevolg was dat de jongens die op de eerste drie rijen zaten onder hun stoel verdwenen. Voor ons niet, maar voor de rest van de zaal was het heel komisch. Ze hebben ons de hele verdere avond uitgelachen. Wat hebben we ons geschaamd die avond. Wij, de geweldige wakkamangs uit die tijd dokken voor een niet bestaand gevaar. Ik weet niet wie die operator was, maar hij heeft terecht wraak op ons genomen. Proficiat. Ik denk dat al die wakkamangs van die bewuste avond en die nu nog leven, bij het lezen van dit stuk, rode wangetjes zullen krijgen van schaamte. Het was een avond om nooit meer te vergeten.
John. “

Ik ben benieuwd of later over het nieuwe moderne TBL Cinemas (opgericht in 2010) met dezelfde passie gepraat gaat worden.

Jacob van der Burg

 


Plantage Jaglust
  Auteur: Jacob van der Burg