Towe wataa (letterlijk: “water gieten”) is een essentieel spiritueel ritueel binnen de Marrongemeenschap in Suriname, waarbij water op de grond wordt geplengd als eerbetoon aan de voorouders.
Betekenis en Uitvoering
Dit ritueel fungeert als een directe lijn tussen de levenden en hun overleden stamvaders en -moeders. Het wordt uitgevoerd om verschillende redenen
Eerbetoon:
Het erkennen van de kracht en opoffering van de voorouders.
Begeleiding en Hulp: Er wordt gebeden voor “Mama Sranan” (Suriname) en de voorouders wordt gevraagd om hulp bij actuele maatschappelijke of economische problemen.
Zegening:
Het afsmeken van voorspoed voor de gemeenschap en het land.
Gelegenheden
Je ziet het ritueel vaak terug bij belangrijke momenten zoals:
Dag der Marrons (10 oktober): Hierbij staat de herdenking van de vrijheidsstrijd en de ondertekening van de vredesverdragen centraal.
Officiële plechtigheden:
Bij aanvang van bijeenkomsten waarbij het traditioneel gezag aanwezig is.
Familierituelen:
Zoals bij geboortes of inwijdingsrituelen om het nieuwe leven te verbinden met de familiegeschiedenis.
Verbinding met voorouders:
Het wordt uitgevoerd om respect te tonen aan de voorouders en om hun zegen, bescherming of goedkeuring te vragen.
Het geloof dat de voorouders (de Jorka’s) luisteren tijdens towe wataa is diep geworteld in de spirituele wereldvisie van de Marrons. Dit berust op drie belangrijke overtuigingen:
De Aarde als Ontmoetingsplaats: De Marrons geloven dat de fysieke aarde een directe link is naar de spirituele wereld. Door water op de grond te gieten, creëer je een ‘kanaal’. De vloeistof wordt gezien als een gift die de barrière tussen de levenden en de doden tijdelijk opheft.
Water als Spirituele Geleider:
Water staat symbool voor zuiverheid en koelte (kouru). Het koelt de “hete” of onrustige geesten af, waardoor ze bereid zijn te luisteren en positief te reageren op de smeekbeden van de levenden.
Wederkerigheid:
In de Marron-cultuur is de relatie met voorouders gebaseerd op zorg. Door hen symbolisch te ‘drinken’ te geven via een plengoffer, toon je respect en erken je hun voortbestaan als Levende-Doden. Pas als zij geëerd zijn, zullen ze hun bescherming en wijsheid delen.
Bij grotere ceremonies wordt vaak ook de Kumanti-taal gebruikt; een speciale rituele taal die uitsluitend bedoeld is voor communicatie met de geestenwereld.