Dit artikel komt voort uit de gemeenschap zelf, voornamelijk opgetekend uit mondelinge overleveringen. Praktische feiten, waarbij eigen optiek en ervaring een grote rol spelen.
Wanhatti is een dorp en resort in Suriname, gelegen in het district Marowijne aan de Cottica rivier. Het resort wordt bewoond door de Ndyuka Marrons en heeft vanaf 2012 468 inwoners. Het dorp wordt voornamelijk bewoond door Ndyuka van de Ansu-clan of lo.
Naam
Wanhatti betekent “één hart” in zowel Sranan Tongo als Ndyuka en verwijst naar het feit dat het dorp een fusie is van de dorpen Agiti Ondoo en Walimbumofu.
Geschiedenis
Agiti Ondoo was de locatie van een Gaan Gadu-schrijn.
In 1972 werd een weg aangelegd om Wanhatti te verbinden met de Oost-Westverbinding. De weg gebruikt gedeeltelijk het pad van de oude verdedigingslinie, aangelegd tussen 1770 en 1778 om de plantages van de kolonie Suriname te beschermen tegen aanvallen van de Marrons.
De weg verbeterde de omstandigheden in het dorp en het heeft nu een school en een aansluiting op het telefoonnetwerk.
De Surinaamse Binnenlandse Oorlog die in de jaren tachtig werd uitgevochten, had zijn tol op het resort gedrukt en zorgde ervoor dat een groot deel van de bevolking op de vlucht sloeg. In september 2010 is in het dorp een gezondheidskliniek geopend. In 2011 werd de weg verlengd om het dorp Lantiwee te bereiken en hopelijk zal dit leiden tot een terugkeer van boeren in het gebied.
Op 3 juni 2011 werd in het dorp een bibliotheek geopend.
Naast Wanhatti zelf, bevat het resort onder meer de dorpen Lantiwee, Pikin Santi, Pinatjaimi en Tamarin.
Aluku Marrons
Fort Buku, een beroemd Aluku Marron-fort uit de Boni-oorlog dat in 1772 viel, bevindt zich in het Wanhatti-resort, maar het fort zelf moet nog ontdekt worden vanaf 2020. De Ndyuka ondertekende een vredesverdrag in 1760.
Boni wilde ook een vredesverdrag, maar de koloniale bestuurder van Suriname, ondanks tegengesteld advies van de Nederlandse regering, wilde de Aluku vervolgen en vernietigen. In 1777 zonden de Fransen een diplomatieke missie naar Suriname om de vluchtelingencrisis te bespreken.
Dit artikel komt voort uit de gemeenschap zelf, voornamelijk opgetekend uit mondelinge overleveringen. Praktische feiten, waarbij eigen optiek en ervaring een grote rol spelen.