De cacao boom

De Surinaamse cacao productie beleefde medio 19e eeuw een ware ‘boom’ doordat de industrialisatie de opzet van cacao-fabrieken in Nederland mogelijk maakte. Tot de bekende namen in deze behoren onder andere Blooker, Kwatta en Jamin.
Nadat eind 18e eeuw de teelt van koffie werd getroffen door de ziekte white fly werd er al snel overgestapt op nieuwe plantageproducten, waaronder katoen en indigo. Ook het aantal plantages waarop cacao werd geteeld nam snel in aantal toe.

Tot de families met belangen in Suriname behoorde de familie Blooker, waarvan vader Jurriaan Blooker samen met Jan Barendsz in 1798 een snuiftabak-fabriek begon in de molen De Vriendschap. In 1800 reisde hij af naar Suriname waar hij een jaar later overleed. In 1813 -twaalf jaar na zijn dood- begonnen zijn zoons Johannes (1793-1858) en Cornelis (1796-1836) hun chocoladefabriek. Na enkele uitbreidingen en een grote brand verhuisde in Amsterdam de ‘Stoom-Chocolaadfabriek’ in 1886 naar een nieuwe locatie in Amsterdam, aan de Weesperzijde en de Omval.

Blooker kende een concurrent in Kwatta -de inheemse aanduiding voor cacao- van de joodse familie Van Emden, waarvan Joseph Gustaaf van Emden (1830-1889) in Suriname van 1865-1877 directeur van de gelijknamige cacaoplantage Kwatta was. In 1877 verhuisde hij naar Nederland waar hij de Stoomchocoladefabriek Kwatta oprichtte. Joseph Gustaaf van Emden overleed in Breda en werd in Paramaribo begraven.

De familie van Emden bleef in Suriname vertegenwoordigd door Julius Fredric “Frits” van Emden (1877-1954), die op zijn 18e directeur werd van plantage Maasstroom, die van 1891-1938 in het bezit was van de gebroeders van Emden. Op Maasstroom werd in die tijd o.a. ook cacao geteeld en de familie had ook een hotel aan de Waterkant, Hotel van Emden, dat in 1914 werd verplaatst naar de Keizerstraat.
Het bedrijf Jamin werd opgestart door Cornelis Jamin.

In 1883 had Nederland zijn eerste Jamin winkel en al snel opende hij de ‘Zuid-Hollandsche Stoomfabriek van Koek, Banket, Chocolade en Suikerwerken’. Anno 1907 waren er al zo’n 50 Jamin-winkelfilialen.
Rond het jaar 1900 werd de Surinaamse cacao productie getroffen door de krullotenziekte, waarvan de oorzaak later door Went en Stahel zou worden achterhaald. De productie zou hierna echter nooit meer op niveau komen

blank

Fosten Tori, Geschiedenis, verleden, fosten, oorsprong, gron, roots, rutu, gron, reis
blank
Auteur: Nico Eigenhuis

 

meer