Boni-strijders waren meester

De Boni-strijders waren meester in het voeren van guerilla-strijd. Het was ogenschijnlijk dan ook vreemd dat ze in 1771 een overval pleegden op plantage Bokkestein. Deze was relatief dicht bij hun geheime Fort Buku gelegen en repercussies konden niet uitblijven.
Koffieplantage Bokkestein aan de Cottica werd in 1744 in gebruik genomen, ten tijde van het gereed komen van Fort Nieuw Amsterdam. Eigenaren waren de toenmalige bewindhebber van de WIC, Nicolaes Geelvinck (1706-1764), en de kooplieden Jan Willem Meures en Pierre Balgurie, die in Amsterdam fungeerde als agent van de koning van Zweden.

Nicolaes Geelvinck werd enkele jaren later benoemd tot burgemeester van Amsterdam en woonde op de Herengracht 504, de burgemeesterswoning. De naam van plantage Bokkestein verwijst naar de Nederlandse buitenplaats Boekestein, resp Boekesteyn in de ’s Gravelandse polder, die tot diens familiebezit behoorde.

Koffieplantage Bokkestein was gelegen bij de Patamacca-kreek en lag in het gebied waar de marrons van Boni actief waren. Het maakte dat het rond de plantage voortdurend onrustig was. Door Hartsinck werd in 1770 dan ook gemeld dat er op Bokkestein een militaire post gevestigd was, en later zou ook Stedman melding maken van zijn activiteiten in het gebied.

In 1771 kwam het tot de overval van de Boni marrons op Bokkestein. Er werd een aantal gebouwen in brand gezet, er werden vijf vrouwen van de slavenmacht meegenomen en er werden boten gestolen. Het feit dat deze overval werd gepleegd geeft te denken. De plantage was dicht bij een militaire post gelegen, repercussies konden niet uitblijven en er werd gevaarlijk dicht bij het geheime fort Buku, bij Pikin Santie geopereerd. Het Fort Buku zou een jaar later dan ook ten val worden gebracht door toedoen van de latere gouverneur De Frederici.
Een studie van de strijd van de Boni’s zou meer duidelijkheid kunnen brengen over de achtergronden en toedracht van de in 1771 gevoerde strijd op Bokkestein. Het lijkt echter een teken dat ze in die tijd redelijk in het nauw gebracht waren. De bokkesprong wordt dan ook wel eens vergeleken met die van een kat die in het nauw is gebracht.

 

Fosten Tori, Geschiedenis, verleden, fosten, oorsprong, gron, roots, rutu, gron, reis

Auteur: Nico Eigenhuis blank

meer