Google
 
Web Suriname.NU
U kunt nu ook alleen binnen  ANDA Suriname  zoeken
      ·       Suriname Gastenboek       ·       Geef u hier op voor SuriMagazine   
   





   
ONDERDELEN
Javanen
 suriname.nu  Javanen 1 (alg)
 suriname.nu  Javanen 2 (alg)
 suriname.nu  Javanen 3 (alg)
 suriname.nu  Javanen 4 (alg)

 suriname.nu  Dit Onderzoek
 suriname.nu  De pioniers
 suriname.nu  Contractarbeid

Onderwerpen
Bevolking
 suriname.nu  Afro-Surinamers
 suriname.nu  Hindostanen
 suriname.nu  Javanen
 suriname.nu  Chinezen
 suriname.nu  Indianen
 suriname.nu  Boeren
 suriname.nu  Libanezen
 suriname.nu  Joden

AFDELINGEN
   Algemeen
  De Douane
   Telefoonboek
   Bevolking
   Distrikten
   Reis info
   Cultureel erfgoed
   Geschiedenis
   Foto's
   Natuur
   Personen
   Koken / recepten
   Vragen over NIBA
   Wat is ANDA

     
 SURINAME  AFDELINGEN - suriname.nu Bevolking - - Javanen

 suriname . NU terug
 


HET FAMILIESYSTEEM.

Centraal in het geheel van verwantschapsrelaties staat het Javaanse huisgezin, met als kern de ouders en de kinderen, heel vaak aangevuld met andere inwonende familieleden. Dit kunnen ouders of andere familieleden van een der beide echtelieden zijn. Het is echter ook mogelijk dat niet-familieleden bij het huisgezin inwonen.

Ten slotte is het niet ongebruikelijk dat in een Javaans gezin één of meer geadopteerde kinderen zijn opgenomen. Adoptie is een nogal frequent voorkomend verschijnsel bij de Javaanse groep in Suriname. Het hier beschreven Javaanse huisgezin wordt aangeduid als kaluarga. De leden van de kaluarga zijn als zodanig weer opgenomen in een wat uitgebreider groepering van bloedverwanten die men aanduidt met de Javaanse term sedulur tunggal saweleng (letterlijk: verwanten komende uit één buik).

Daartoe rekent men, behalve de leden der kaluarga, ook de grootouders, ooms, tantes, neven en nichten van beide echtelieden. De mensen die tot genoemde sedulur-groep behoren, voelen zich moreel verplicht om elkaar bij allerlei gelegenheden te helpen, om regelmatig contact met elkaar te onderhouden, elkaar onderdak en voedsel te geven wanneer dat gewenst is. Naast deze groep van zeer nauwe verwanten heeft men de groep van aangetrouwde verwanten. Het onderhouden van contacten met deze verwanten wordt veel minder als plicht gevoeld.

GODSDIENST.

Op ca. 7%, die het christendom belijdt, na zijn de Javanen islamiet. Althans in naam. In feite kan men zeggen dat de islam bij de Javanen stoelt op een stevig fundament van pre-islamitische geloofsvoorstellingen. Dat geldt zeker voor de grote meerderheid van de Javanen die men als abangan aanduidt. Uit religieus oogpunt bezien zijn de abangan de 'meelopers' die maar weinig interesse tonen voor de islamitische geloofsregels en de toepassing ervan overlaten aan de santri's.

Deze santri's zijn meestal oudere mensen, die zoveel mogelijk de islamitische plichten volgen. Veel meer dan naar de islamitische plichtenleer gaat de belangstelling van de abangan uit naar typisch Javaanse gebeurtenissen op godsdienstig gebied, zoals met name de slametans. Slametans zijn heilsmaaltijden, opgediend ter ere van de geestenwereld bij belangrijke gebeurtenissen in een Javaans gezin als geboorte, besnijdenis - die overigens de officiële intrede van de besnedene in de islam markeert - en de dood. Zeer frequent worden er in de Javaanse gemeenschappen in Suriname slametans gegeven, waarbij overigens de frequentie in de plattelandsgemeenschappen aanzienlijk hoger ligt dan in de verstedelijkte centra.

Een ander gebruik dat zeker uit de pre-islamitische tijd op Java afkomstig is, is het plaatsen van sadjčn, offers aan de geestenwereld. Bij alle belangrijke gebeurtenissen in het leven van de Surinamers plaatst men sadjčn. Soms trekt men hier een specialist voor aan: de dukun sadjčn. Hoewel de abangan erg veel waarde hechten aan de pre islamitische gebruiken, stellen zij toch ook veel prijs op de aanwezigheid in de samenleving van een moskee, van een godsdienstige voorganger, de ka'um en van een aantal santri's. Ka'um en santri's zal men ook altijd bij de slametans uitnodigen, welke uitnodiging zeker zal worden geaccepteerd.

Na de Tweede Wereldoorlog is onder de Javanen in Suriname een groepering naar voren gekomen onder de naam Sahabatul Islam. Geďnspireerd door de ideeën van de Indonesische Muhammedijah-beweging, willen haar aanhangers de islam zuiveren van elementen die daarin niet thuis horen. De Sahabatul Islam verzet zich vooral tegen de slametan. Men vindt de aanhangers van deze beweging in een aantal Javaanse plattelandsgemeenschappen in de districten (Kuarasan en Sidoredjo), in het bauxietcentrum Onverwacht en in de hoofdstad Paramaribo.

MUZIEK, TONEEL EN DANS.

Wajang wong behoort tot de Javaanse kunstvormen die destijds als culturele erfenis van Java naar Suriname zijn meegenomen en nog steeds worden beoefend.

Een aantal van de typisch Javaanse kunstvormen die destijds als culturele erfenis van Java naar Suriname zijn meegenomen - zoals wajang golek, de Komedie Stambul, de islamitische vormen als angguk en rodad - zijn nu verdwenen. Vele andere zijn nog steeds aanwezig en worden - de een wat meer, de ander wat minder- door de Javanen in Suriname beoefend.

De Javanen maken in hun kunstvormen zelf onderscheid tussen de kunst van de abangan en de kunst der santri. Tot eerstgenoemde kunstvorm behoort het nog altijd veel beoefende spelen op de gamelan , het - door gebrek aan vertoners (dalangs)- tegenwoordig wat minder beoefende wajangspel met de platte leren poppen, het gedanste drama (de zgn. wajang wong) en het boertige, maar populaire ludrugtoneel.

Speciale vermelding verdient ook de hier en daar nog beoefende djaran kepang, de dans met de gevlochten stokpaardjes, waarbij een of meer van de stokpaardberijders in trance raken. Tot de santrikunst, waaraan overigens ook de abangan hun medewerking verlenen, rekent men het terbangspel, het spel der tamboerijnen, dat het zingen van religieuze teksten begeleidt. Een toneelvorm met een religieuze strekking is de nog maar weinig voorkomende menoreh. Santri-kunst luistert vooral religieuze bijeenkomsten op. Abangan-kunst is - zeker in de ogen van de santri - profaan, al komen aan het uitvoeren van gamelanmuziek, het spelen van een wajangspel of de dans van de stokpaardjes, regelmatig sadjčn (offers) te pas.

KLEDING.

Javanen in Suriname dragen in het dagelijks leven zelden nog de traditionele Javaanse kleding. Bij feesten zoals tajubs - dragen de vrouwen nog wel sarong en kabaja. De sarong is een soort kokerrok en de kabaja een jakje of blouse. Bij deze feestkleding dragen de vrouwen, als ze erover beschikken (en vaak doen ze dat), gouden sieraden.

De mannen dragen, óók tijdens de feesten, een lange broek en een overhemd met daarover een enkele keer een jasje. Het enige traditionele kledingstuk dat men in het dagelijks leven nog wel eens ziet gebruiken, is de slendang, de lange, smalle draagdoek, waarin vrouwen hun kinderen op de zijde mee kunnen dragen .





suriname . NU  naar boven



Ontwerp © Webteam ANDA Suriname - Afdeling Nederland - Telefoon   06 1998 7075
Last update: